Nghịch lý !

Thật bất ngờ, tại hội nghị giám đốc các công ty kiểm toán được tổ chức mới đây, Hội kiểm toán viên hành nghề Việt Nam (VACPA) cho biết 3 công ty kiểm toán lớn nhất là Ernst & Young Việt Nam, Price Waterhouse Coopers, KPMG Việt Nam lỗ tới 96 tỷ đồng.

Không ai ngờ 3 công ty kiểm toán lớn nhất là Ernst & Young Việt Nam, Price Waterhouse Coopers, KPMG Việt Nam lỗ tới 96 tỷ đồng

Thông tin này khiến nhiều người sững sờ. Đây là những công ty đã và đang kiểm toán cho nhiều tập đoàn, công ty lớn. Hàng loạt câu hỏi được đặt ra: Có phải những công ty này đã đưa ra mức phí quá thấp, không bù đắp nổi chi phí với mục đích cạnh tranh không lành mạnh nhằm bóp nghẹt các công ty kiểm toán trong nước? Phải chăng các công ty này phải nộp phí cho công ty mẹ lớn hoặc phải trả lương nhân viên quá cao nhằm thu hút "chất xám" từ đối thủ?

Theo VACPA, đến 31/3/2010, có 148 công ty đã đăng ký hành nghề, bao gồm 137 công ty TNHH, 5 công ty 100% vốn đầu tư nước ngoài là Ernts and Young, Price Waterhouse coopers, KPMG, G. T, Logos, 2 công ty có vốn đầu tư nước ngoài là E Jung, Mazars và 4 công ty hợp danh. Ngoài ra, có 7 công ty chưa đăng ký hành nghề với VACPA, 3 công ty đang tiếp tục... hoàn thiện hồ sơ đăng ký. Trong năm 2009, cả nước chỉ có 33 công ty và 416 kiểm toán viên đủ điều kiện kiểm toán công ty niêm yết được Ủy ban Chứng khoán nhà nước chấp thuận (trong khi số lượng công ty niêm yết hoặc cổ phần đại chúng rất lớn). Đến thời điểm này, ngành kiểm toán có khoảng 8.000 người làm việc, trong đó hơn 1.100 người có chứng chỉ kiểm toán viên, đặc biệt chỉ 111 người vừa có chứng chỉ kiểm toán viên Việt Nam vừa có chứng chỉ kiểm toán viên nước ngoài. VACPA đánh giá, các công ty kiểm toán không chỉ thiếu trầm trọng nhân lực mà còn khó có thể "bảo đảm chất lượng dịch vụ theo yêu cầu.

Thống kê từ 131 công ty kiểm toán cho thấy, số lượng khách hàng năm 2009 của toàn ngành là 25.875 khách hàng. Đối tượng rất đa dạng, từ các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đến các công ty TNHH, cổ phần, doanh nghiệp tư nhân, hợp tác xã (HTX)... Doanh thu năm 2009 đạt 2.191 tỷ đồng, tăng 27,55% so với năm 2008. Trong đó, "gặt hái" từ dịch vụ kiểm toán chiếm tỷ trọng cao nhất- xấp xỉ 1.600 tỷ đồng (71%). Trong đó chỉ riêng các công ty Deloitte Việt Nam, Ernst & Young Việt Nam, Price Waterhouse Coopers, KPMG Việt Nam đã có doanh thu khoảng 1.196 tỷ đồng, chiếm 55% tổng doanh thu toàn ngành, với xấp xỉ 4.800 khách hàng

Để công ty kiểm toán có lãi, mỗi một kiểm toán viên được cấp chứng chỉ hành nghề phải mang về nguồn doanh thu khoảng 200 triệu đồng một năm. Doanh số khoán trên mỗi kiểm toán viên là áp lực lớn. Nếu như không "được nhờ" thương hiệu của công ty- khách hàng tự tìm về- thì nhiều nhân viên kiểm toán phải tận dụng mọi mối quan hệ để tìm khách hàng. Vì thế, không ít trường hợp công ty nọ nói xấu công ty kia, thậm chí "vác" cả thư nặc danh lên bộ Tài chính, VACPA...

Theo một chuyên gia tài chính có uy tín, dù lý do gì đi chăng nữa, trong mọi trường hợp, doanh nghiệp kiểm toán lỗ thì lấy gì bảo đảm khả năng thanh toán nếu xảy ra rủi ro (đối với kết quả kiểm toán) ?

(Theo DDDN)